ნომინაციაში „წლის გამორჩეული ქალი პენიტენციური რეაბილიტაციისა და საზოგადოებრივი საქმიანობის სფეროში – 2026“ წარდგენილია ია ჯინჭარაძე.
ია ჯინჭარაძე — ქალი, რომელიც ადამიანებს გისოსებს მიღმა ახალი ცხოვრების იმედს აძლევს
არსებობენ ადამიანები, რომელთა პროფესიული საქმიანობა მხოლოდ სამსახურებრივი მოვალეობების შესრულებას არ გულისხმობს. მათი ყოველდღიურობა ადამიანების ბედთან, ცხოვრებისეულ გამოწვევებთან, თანადგომასა და უკეთესი მომავლის შექმნის სურვილთან არის დაკავშირებული. სწორედ ასეთ ადამიანებს შორისაა ია ჯინჭარაძე, უმაღლესი რანგის იუსტიციის ოფიცერი, პროექტების მენეჯერი და საქართველოს საპატრიარქოს მსჯავრდებულებთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელის მოადგილე, რომელიც უკვე 22 წელია პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფი ადამიანების სულიერ განათლებას, მხარდაჭერასა და საზოგადოებაში დაბრუნებისთვის მომზადებას ემსახურება.
მისი მრავალწლიანი საქმიანობა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია მეორის კურთხევით ხორციელდება. ამ დროის განმავლობაში ია ჯინჭარაძისთვის პენიტენციური სისტემა მხოლოდ პროფესიული გარემო არ ყოფილა. ეს არის სივრცე, სადაც ყოველდღიურად ადამიანების განსხვავებულ ისტორიებს, ტკივილს, სინანულს, იმედსა და ცხოვრების შეცვლის სურვილს ხვდება. მისი საქმიანობის მთავარი მიზანია, მსჯავრდებულებს სასჯელის მოხდის პერიოდში შეუნარჩუნდეთ ადამიანური ღირსების განცდა, ჰქონდეთ სულიერი და საგანმანათლებლო განვითარების შესაძლებლობა და საზოგადოებაში დაბრუნებისთვის აუცილებელი უნარები შეიძინონ.
საქართველოს საპატრიარქოს მსჯავრდებულებთან ურთიერთობის სამსახურის საქმიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება პენიტენციურ დაწესებულებებში სასულიერო პირების ვიზიტების ორგანიზებაა. სამსახური უზრუნველყოფს შესაბამისი დოკუმენტაციის მომზადებას, რათა სასულიერო პირებმა საქართველოს მასშტაბით სხვადასხვა დაწესებულებაში მსახურება შეძლონ. მისი ინფორმაციით, ინტენსიური სამუშაო პროცესის დროს ერთ დღეში დაახლოებით 80–100 სასულიერო პირისთვის მზადდება საჭირო დოკუმენტაცია. ამ მასშტაბური საქმიანობის უკან დგას დიდი ორგანიზაციული პასუხისმგებლობა და სურვილი, სულიერი მხარდაჭერა ხელმისაწვდომი იყოს რაც შეიძლება მეტი მსჯავრდებულისთვის.
განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება პენიტენციურ დაწესებულებებში სულიერი ცხოვრების განვითარებას. განხორციელებული საქმიანობის ფარგლებში დაწესებულებებში აშენდა 11 ტაძარი, სადაც რეგულარულად ტარდება საღმრთო ლიტურგია, წირვა-ლოცვა, ნათლობა, შვიდგზის ზეთისცხება, პარაკლისები და სხვა საეკლესიო მსახურებები. ეს სივრცეები მსჯავრდებულებისთვის სულიერი სიმშვიდის, საკუთარი ცხოვრების გააზრებისა და შინაგანი ცვლილებების შესაძლებლობას ქმნის.
ამ მიმართულებით განხორციელებულ საქმიანობას შორის გამორჩეულია ქსნის №15 პენიტენციურ დაწესებულებაში არსებული ტაძარიც, რომლის მოხატვაში თავად მსჯავრდებულები მონაწილეობდნენ. ეს მაგალითი განსაკუთრებულად წარმოაჩენს იმ შესაძლებლობებს, რომლებიც ადამიანს შემოქმედებითი საქმიანობისა და სულიერი განვითარების პროცესში შეიძლება აღმოაჩნდეს. ტაძრის მოხატვა მხოლოდ მხატვრული სამუშაო არ არის. ეს არის საკუთარი შესაძლებლობების გამოვლენის, პასუხისმგებლობისა და საერთო საქმის შექმნაში მონაწილეობის გამოცდილება.
სულიერ განათლებასთან ერთად განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა შემოქმედებითი და პრაქტიკული უნარების განვითარებას. პენიტენციურ დაწესებულებებში ტარდება ბიბლიის შესწავლისა და განხილვის კურსები, ასევე ხატწერის, ხეზე კვეთის, გალობის, მედავითნეობის, ქარგვისა და სხვა მიმართულებების სასწავლო პროგრამები. ამ საქმიანობის მიზანია, მსჯავრდებულებმა სასჯელის მოხდის პერიოდი საკუთარი შესაძლებლობების აღმოჩენასა და განვითარებასაც დაუთმონ.
ია ჯინჭარაძისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანმა, მიუხედავად წარსულში დაშვებული შეცდომებისა, არ დაკარგოს საკუთარი თავის რწმენა. სწორედ ამიტომ მის საქმიანობაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია მსჯავრდებულთა რეაბილიტაციასა და რესოციალიზაციას. მიაჩნია, რომ სასჯელის მოხდის პროცესი მხოლოდ თავისუფლების შეზღუდვით არ უნდა შემოიფარგლებოდეს. აუცილებელია ისეთი შესაძლებლობების შექმნა, რომლებიც ადამიანს დაეხმარება, შეცვალოს საკუთარი ცხოვრების მიმართულება, შეიძინოს ახალი ცოდნა და საზოგადოებაში დაბრუნების შემდეგ სრულფასოვანი ცხოვრება გააგრძელოს.
ამ მიზნის განხორციელებაში განსაკუთრებულ როლს განათლება ასრულებს. უკვე ოთხ წელზე მეტია, პენიტენციურ დაწესებულებებში მოქმედებს უმაღლესი განათლების დისტანციურად მიღების შესაძლებლობები, რომელთა საშუალებითაც მსჯავრდებულები სასჯელის მოხდის პარალელურად სწავლობენ უნივერსიტეტებში, ეუფლებიან ახალ პროფესიებს და აგრძელებენ აკადემიურ განვითარებას. მათ შორის არიან ადამიანები, რომლებიც სწავლას მაგისტრატურასა და დოქტორანტურაშიც აგრძელებენ, მუშაობენ სამეცნიერო ნაშრომებზე და საკუთარ მომავალს განათლებასა და პროფესიულ განვითარებას უკავშირებენ.
ამ პროცესების მხარდაჭერა ია ჯინჭარაძის საქმიანობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია. მისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმის დანახვას, როგორ იცვლება ადამიანის დამოკიდებულება საკუთარი მომავლის მიმართ, როდესაც მას სწავლისა და განვითარების შესაძლებლობა ეძლევა. განათლება ამ შემთხვევაში მხოლოდ ახალი პროფესიის შეძენის საშუალება არ არის. ეს არის გზა დამოუკიდებლობისკენ, საკუთარი შესაძლებლობების აღმოჩენისა და საზოგადოებაში ღირსეული ადგილის დამკვიდრებისკენ.
არანაკლებ მნიშვნელოვანი მიმართულებაა მსჯავრდებულთა შემოქმედებითი საქმიანობის საზოგადოებისთვის გაცნობა. ამ მიზნით ორგანიზებულია მათი ხელნაკეთი ნამუშევრების გამოფენები საქართველოს ეროვნულ არქივში, ასევე თბილისის წმინდა სამების საკათედრო ტაძრის საგამოფენო სივრცეში. ასეთი ღონისძიებები შესაძლებლობას აძლევს საზოგადოებას, პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფი ადამიანები განსხვავებული კუთხით დაინახოს, გაეცნოს მათ ნიჭსა და შემოქმედებით შესაძლებლობებს.
ხელოვნებასა და კულტურას რეაბილიტაციის პროცესში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება. ამის ერთ-ერთი საინტერესო მაგალითია 2026 წლის 30 ოქტომბერს კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო დრამატულ თეატრში გამართული სპექტაკლი „დარისპანის გასაჭირი“, რომელშიც 16 პენიტენციური დაწესებულების მსჯავრდებულები მონაწილეობდნენ. ეს ღონისძიება მნიშვნელოვანი შესაძლებლობა იყო მონაწილეებისთვის, საკუთარი შემოქმედებითი უნარები თეატრალურ სცენაზე წარმოეჩინათ და ერთობლივი შრომის შედეგი მაყურებლისთვის გაეზიარებინათ.
მსგავსი პროექტები განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს მაშინ, როდესაც საქმე ადამიანების საზოგადოებაში დაბრუნებისთვის მომზადებას ეხება. თეატრი, მუსიკა, მხატვრობა, ხელსაქმე და სხვა შემოქმედებითი მიმართულებები მსჯავრდებულებს საკუთარი ემოციების გამოხატვის, გუნდური მუშაობისა და პასუხისმგებლობის განვითარების შესაძლებლობას აძლევს. ამასთან, საზოგადოებასაც ახსენებს, რომ ადამიანის პიროვნება მხოლოდ მისი წარსული ქმედებებით არ განისაზღვრება და ცვლილების შესაძლებლობა ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე არსებობს.
ია ჯინჭარაძის ყოველდღიური საქმიანობა მრავალფეროვან პასუხისმგებლობას აერთიანებს. პროექტების დაგეგმვა და განხორციელება, სასულიერო პირების ვიზიტების ორგანიზება, საგანმანათლებლო და შემოქმედებითი ინიციატივების მხარდაჭერა, სხვადასხვა დაწესებულებასთან თანამშრომლობა და მსჯავრდებულთა საჭიროებებზე ზრუნვა მუდმივ ჩართულობას მოითხოვს. თუმცა ამ საქმიანობის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილი ადამიანებთან უშუალო ურთიერთობაა.
მისთვის თითოეული მსჯავრდებული ინდივიდუალური ისტორიის მქონე ადამიანია, რომელსაც საკუთარი განცდები, სირთულეები და მომავლის იმედები აქვს. სწორედ ამიტომ ცდილობს, პროფესიულ პასუხისმგებლობას ადამიანური თანაგრძნობა და გულწრფელი მხარდაჭერა შეუთავსოს. მისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ სასჯელის მოხდის პერიოდში ადამიანებმა არ დაკარგონ განვითარების სურვილი და იგრძნონ, რომ საზოგადოებაში დაბრუნების შესაძლებლობა მათთვის კვლავ არსებობს.
პენიტენციურ დაწესებულებებში განხორციელებული პროექტები აერთიანებს სულიერ, საგანმანათლებლო, კულტურულ და სოციალურ მიმართულებებს. თითოეული მათგანი საერთო მიზანს ემსახურება: ადამიანებმა სასჯელის მოხდის პერიოდი საკუთარი თავის შეცნობის, ახალი უნარების შეძენისა და ცხოვრების უკეთესობისკენ შეცვლის შესაძლებლობად გამოიყენონ. სწორედ ამ პროცესში ხედავს ია ჯინჭარაძე საკუთარი მრავალწლიანი შრომის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას.
მისი პროფესიული საქმიანობა ასევე გვახსენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია თანამშრომლობა სხვადასხვა ინსტიტუციასა და ადამიანებს შორის. სასულიერო პირების, საგანმანათლებლო დაწესებულებების, კულტურის სფეროს წარმომადგენლებისა და პენიტენციური სისტემის ერთობლივი ძალისხმევა ქმნის შესაძლებლობას, მსჯავრდებულებისთვის ხელმისაწვდომი გახდეს ისეთი პროგრამები, რომლებიც მათ სულიერ და პიროვნულ განვითარებას უწყობს ხელს.
22-წლიანი საქმიანობის განმავლობაში მისთვის დაგროვილი გამოცდილება მხოლოდ პროფესიული მიღწევებით არ განისაზღვრება. ეს არის ადამიანების ისტორიები, მათი ცხოვრებისეული ცვლილებები, მიღებული განათლება, აღმოჩენილი ნიჭი და ის მცირე თუ დიდი წარმატებები, რომლებიც გისოსებს მიღმა ყოველდღიურად იქმნება. თითოეული ასეთი შედეგი კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ადამიანების მხარდაჭერას, განათლებასა და რეაბილიტაციაზე ზრუნვას განსაკუთრებული საზოგადოებრივი მნიშვნელობა აქვს.
ია ჯინჭარაძის ისტორია იმ ადამიანური ღირებულებების მაგალითია, რომლებიც თანადგომას, პასუხისმგებლობასა და სხვების უკეთესი მომავლისთვის შრომას ეფუძნება. როგორც თავად აღნიშნავს, მისი და მისი კოლეგების ყოველდღიურობა გისოსებს მიღმა მყოფი ადამიანების ტკივილით, სიხარულითა და სიყვარულით არის სავსე. ისინი ცდილობენ, მსჯავრდებულებს სასჯელის ღირსეულად მოხდის, საკუთარი შესაძლებლობების განვითარების და საზოგადოებაში სრულფასოვნად დაბრუნების პირობები შეუქმნან.
მისი საქმიანობის მთავარი ღირებულებაც სწორედ ამ მიზანში გამოიხატება: ადამიანს, რომელმაც ცხოვრების გარკვეულ ეტაპზე შეცდომა დაუშვა, უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, ისწავლოს, განვითარდეს, შეიცვალოს და საკუთარი მომავალი ახალი პასუხისმგებლობით შექმნას. ია ჯინჭარაძისთვის ეს მხოლოდ პროფესიული მისია არ არის. ეს არის 22-წლიანი მსახურება ადამიანების, მათი ღირსებისა და იმ რწმენის მიმართ, რომ გისოსებს მიღმაც შესაძლებელია იმედის, განათლებისა და ახალი ცხოვრების გზის პოვნა.